Doğum: 1877, Nurs Köyü – Hizan / Bitlis
Vefat: 23 Mart 1960, Şanlıurfa
Meslek: İslam düşünürü, âlim, yazar
Bitlis’in Hizan ilçesine bağlı Nurs köyünde dünyaya gelen Said Nursî, hayatı boyunca ilim, eğitim, düşünce ve inanç ekseninde yürüttüğü çalışmalarla Türkiye tarihinin en çok tartışılan ve en fazla eser bırakan düşünce insanlarından biri oldu. Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de onu Bitlis’in yetiştirdiği önemli şahsiyetler arasında göstermektedir.
Küçük yaşlardan itibaren güçlü hafızası ve öğrenme isteğiyle dikkat çeken Said Nursî, bölgedeki medreselerde eğitim gördü. Kısa sürede dönemin önemli hocalarından dersler aldı. Geleneksel medrese eğitiminin yanında matematik, felsefe, coğrafya ve fen bilimleri gibi alanlara da ilgi gösterdi. Bu yönüyle yalnızca klasik dinî ilimlerle sınırlı kalmayan bir eğitim anlayışı geliştirdi.
Gençlik yıllarında Doğu Anadolu’da eğitim meselesi üzerinde yoğunlaştı. Dinî ilimlerle modern bilimlerin birlikte okutulabileceği bir eğitim modeli düşüncesini savundu. Bu amaçla Medresetü’z-Zehra adını verdiği eğitim projesini geliştirdi.
I. Dünya Savaşı sırasında Doğu Anadolu’daki çatışmalara katıldı. Bitlis’in savunmasında yer aldı ve Rus kuvvetlerine esir düştü. Daha sonra Rusya’daki esaret hayatından firar ederek İstanbul’a döndü. Bitlis’in savunması, esaret dönemi ve sonraki yılları hayatının en önemli kırılma noktaları arasında yer aldı.
Cumhuriyet döneminde ise düşünce hayatının ağırlık merkezi Risale-i Nur adı verilen eserler külliyatına dönüştü. Hayatı boyunca farklı dönemlerde sürgün, hapis ve mahkeme süreçleri yaşadı.
Said Nursî’nin eserleri, özellikle iman, ahlak, insan, kâinat, ölüm, kader ve insanın manevi hayatı üzerine yoğunlaşır. Risale-i Nur Külliyatı zaman içerisinde geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.
23 Mart 1960’ta Şanlıurfa’da hayatını kaybetti.
Said Nursî’nin Bitlis açısından önemi yalnızca doğduğu topraklarla sınırlı değildir. Hizan’ın Nurs köyünden çıkan bir medrese öğrencisinin, Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanan çalkantılı dönemde büyük bir düşünce külliyatı oluşturması, Bitlis’in kültürel tarihinde önemli bir yer tutmaktadır.
